Nikolaas Sintobin over de ignatiaanse spiritualiteit
“Vasten is geen tijd van minder, maar van meer”, hoor je wel eens. Donderdagavond 5 maart kwam Nikolaas Sintobin, jezuïet en internetpastor, ons toespreken in de Finisterraekerk in de Nieuwstraat. Dit kaderde in de lezingenreeks Zindering, georganiseerd door de Paulusgemeenschappen. Ruim een uur tankten we geloofsinspiratie en maakten we ruimte in onze geest en ons hart. Na een korte pauze volgde een vraag-en-antwoordsessie. We kaartten na met een glaasje in de kerk.
Auteur Nikolaas Sintobin is voor velen een bekende christelijke stem. Hij schreef vele boeken, zoals Bidden met de Bijbel, Op het kompas van de vreugde en Vertrouw op je gevoel. Mogelijk ken je hem als initiatiefnemer van de dagelijkse gebedspodcast biddenonderweg.org of als vaste commentator in ons parochieblad, Kerk & Leven, met een reflectie op de wekelijkse Bijbellezingen. Wist je dat Sintobin etymologisch verwant is met Saint-Aubain? Onder meer de kathedraal van Namen en de Zuid-Franse stad Albi zijn naar de Heilige Albanus genoemd.
Ignatius van Loyola
Nikolaas Sintobin onderrichtte ons over de ignatiaanse spiritualiteit. Ignatius werd in 1491 geboren in Loyola in Spaans Baskenland. Hij was een mondaine, ijdele, zelfingenomen edelman, besteedde graag aandacht aan zijn kledij en haar en zou een losbandig leven geleid hebben. Zijn levensverhaal kende een grote ommekeer in 1521 tijdens de Franse belegering van Pamplona, waar hij de Spaanse troepen aanvoerde. Ignatius geraakte zwaargewond. Zijn carrière lag aan diggelen. Hij bevond zich in een totale crisissituatie en vroeg zich af wat hij met zijn leven moest: “Waarheen?”
Ignatius van Loyola verveelde zich op zijn ziekbed en verbeeldde zich als een leerling van Jezus te leven. Hij trachtte dat te voelen en te ruiken, las en fantaseerde erover en voelde zich heerlijk. Hij hechtte groot belang aan die persoonlijke ervaringen en de gevoelsdimensie ervan. Ignatius was er zich van bewust hoe goed hij zich hierbij voelde en dat dit gevoel bleef duren. Bekering is de kern van de ervaring van Ignatius. De ontdekking van de onderscheiding van de geest. Het gaat om het leren luisteren naar het biddende hart. De centrale gedachte bij Ignatius is de overgave aan de vreugde. Uiteindelijk beslist Ignatius om te vertrekken. Hij verlaat voorgoed het ouderlijke kasteel en trekt als pelgrim de wereld in. Tussen de bekering van Ignatius en zijn stichting van de orde van de jezuïeten liggen maar liefst 20 jaar van luisteren en onderscheiding. Ignatius laat de tijd de tijd.
Onderscheiding van de geest
Wat is de onderscheiding van de geest? Hoe doe je dat in het dagelijkse leven? Nikolaas Sintobin lichtte vier elementen toe.
Ten eerste, de uitkomst is open. Er is inwendige vrijheid. Twijfel is oké. Je kan niet onderscheiden als je niet twijfelt. Durven niet weten en je laten verrassen.
Ten tweede, het kompas van de vreugde. Wij worden vaak aangetrokken door negatieve gevoelens en hebben de neiging daar meer aandacht aan te geven dan aan positieve gevoelens. Bijvoorbeeld, bij de evaluatie van een activiteit of project wordt vaak lang stilgestaan bij wat verkeerd liep. “Al wat goed is verlopen, daar hoeven we niet op terug te komen”, denken we. Pesten of plagen vinden wij eigenlijk (een beetje) leuk. Negatieve gevoelens hebben iets vervullends, zij duwen al de rest weg. Boosheid, haat, droefheid en ergernis blijven over. Voor je het weet ga je zwelgen in negativiteit en zelfs deugd beleven aan de boosheid en de pure pijn. Ignatius nodigt uit thuis te komen, horen en zijn in de vreugde. Kiezen voor het leven, niet voor de dood. Steeds opnieuw kiezen voor positieve gevoelens, voor een kompas van vreugde. Dit vergt veel oefening en spirituele discipline. Nikolaas Sintobin toont ons een weg: “Je hoort niet thuis in de boosheid, zoek naar positieve gevoelens. Leer in contact te komen met het diepste van je hart. Zoals de lijdende Theresia van Lisieux. Zij maakte contact met haar allerdiepste kern.”
Ten derde, magis. Dit is Latijn voor meer, verder, dieper. Een leven lang groeien. Steeds opnieuw, door onderscheiding van je eigen roeping. Ook onthechten van bepaalde zaken hoort hierbij. Nikolaas Sintobin haalde volgende mooie gedachte aan, die iemand hem ooit had toevertrouwd: “Mijn vader is een leven lang blijven groeien, de laatste tijd was het groeien in loslaten”.
Ten vierde, begeleiding. Dit is een kwestie van (een) ruimte vinden, begeleiding, bijvoorbeeld in een kerkgemeenschap. Praten met een begeleider, spreken en luisteren.
“Hoe je hart ijken?” vroeg iemand in de vragenronde. “De beste manier is aan Jezus. Jezus als ijkpunt nemen”, antwoordde Sintobin. “Ecce homo”, zei Pilatus. Zie de mens. Jezus, mens voor de mensen. Wist je dat de jezuïeten in de 16e eeuw het middelbaar onderwijs hebben uitgevonden? Humaniora betekent meer mens worden. Geloven is werken aan jezelf, gaf Sintobin mee. De belangrijkste grens is de grens met de ander. Groeien als mens is naar de andere mens gaan. De idee van magis, meer of groei kan een gevoel bezorgen van 'ik heb een vreugde ontdekt waarvan ik niet wist dat ze bestond'.
“Sommigen krijgen puistjes van de ignatiaanse spiritualiteit”, sloot Nikolaas Sintobin met een kwinkslag af. Er zijn honderden spirituele wegen en tradities. Er zijn gelukkig heel veel spiritualiteiten of handleidingen om dichter bij jezelf te komen. En dat is goed.
Nikolaas Sintobin woont en werkt in Amsterdam. In zijn kerkgemeenschap ziet hij meer en meer jongeren die deelnemen aan vormingsavonden. Tiktok en Instagram tellen veel katholieke influencers. Het is in om katholiek te zijn op Instagram, aldus Sintobin. Zonder enige gêne. Jongeren spreken over Jezus en niet over het voetbal met niet-gelovige vrienden. “Er is openheid, als het maar over Jezus gaat”, zei Sintobin. Sommige jongeren gaan naar Taizé-avonden, er is voor elk wat wils. Voor het eerst komt er iets nieuws, het is niet massief, maar nieuw. Een heel hoopgevende boodschap, ook voor onze kerk in Brussel.
Jurian Van Parys
