Doodshoofd

“Gedenk dat je van stof bent en tot stof zult wederkeren”. Dit hebben we weer gehoord met Aswoensdag. Tijdens de maandlange Ignatiaanse retraite komt er een moment dat men moet nadenken over zijn eigen dood. Daarbij wordt soms een doodshoofd gebruikt. Ik had zo een op mijn bureau toen ik jong was, zelf opgegraven uit de vloer van de kerk die vernieuwd werd. Voor mijn moeder een gruwel, voor mij een fascinatie. Wat rest er van ons na de dood? Ik heb tenslotte de doodskop aan een vriend dierenarts gegeven daar hij schedels van dieren verzameld. Wij zijn toch tenslotte ook dieren. Ik geniet nog elke keer van mijn “dode vriend” als ik op bezoek bij hem ga. 

Met een vriend-confrater ben ik gisteren naar het skelet van Sint Franciscus gaan kijken in Assisi. Al achthonderd jaar dood, maar de persoon spreekt nog altijd aan. Zovele mensen die in aanbidding neerknielen bij de beenderen van deze heilige. Zijn schedel bijna verpulvert, en toch gaat er een grote kracht van uit. 

Het schilderij hier noemt Vanitas Still Life (stilleven van ijdelheid) en is van de Nederlandse artist Herman Henstenburgh. Het wil de dood letterlijk “verbloemen”. Je kan ook een andere interpretatie geven van dit paneel. Dood blijft dood, maar de bloemen geven weer dat er toch ook leven is. Zo zien we bij Sint Franciscus, en nog meer bij Jezus, dat de dood niet het laatste woord heeft. De heilige Santa Rosa van Viterbo, wanneer haar doodskist werd opengemaakt in het proces van heiligverklaring, had nog een intact lichaam, en de krans van rozen die ze gekregen had waren ook intact en geurden nog… 

Laten we tijdens onze vasten nadenken over de vraag: wat laat ik na als ik dood ben?

Pastor Peter